Lời giải bài tập chi tiết

Kiến và người

Kiến và người bao gồm tóm tắt nội dung chính, lập dàn ý phân tích, bố cục, giá trị nội dung, giá trị nghệ thuật cùng hoàn cảnh sáng tác, ra đời của tác phẩm và tiểu sử, quan điểm cùng sự nghiệp sáng tác phong cách nghệ thuật giúp các em học tốt môn văn 11

Tác giả

Tác giả Trần Duy Phiên

1. Tiểu sử

- Trần Duy Phiên sinh năm 1942, tại Thừa Thiên Huế

- Ông là nhà văn nổi bật của văn học Việt Nam trước năm 1975

2. Đặc điểm nghệ thuật

- Ngòi bút xông xáo và lãng mạn là tư tưởng nghệ thuật chính trong các sáng tác của Trần Duy Phiên, tư tưởng đó không chỉ thể hiện ở các tác phẩm truyện ngắn mà còn ở các tác phẩm thơ.

3. Tác phẩm chính

- Đốt lửa sau mây (truyện dài), 1969

- Trước khi mặt trời mọc (tập truyện), 1972

- Trăm năm còn lại (tiểu thuyết), 1996

- Kiến và Người (tập truyện), 1996

- Ngược dòng phù hoa (tập truyện), 1997

- Chim trong thành quách cũ (tập truyện), 2003

Sơ đồ tư duy Tác giả Trần Duy Phiên

Tác giả Kiến và Người

I. Tác giả

1. Nguyễn Công Hoan

a. Tiểu sử

Sinh năm: 1902
Mất năm: 1987
Quê quán: Nam Định
Phong cách: Chế Linh

b. Sự nghiệp văn học

Thể loại: Truyện ngắn, tiểu thuyết, phóng sự
Tác phẩm tiêu biểu: Bước đường cùng, Đêm tối, Ngồi luyện tập viết chữ với cụ Mẹo
Chủ đề: Phân tích tâm lý nhân vật, xã hội nông thôn Việt Nam trước Cách mạng

II. Tác phẩm "Kiến và Người"

1. Hoàn cảnh sáng tác

Thời điểm: Những năm 1930
Bối cảnh: Xã hội nông thôn Việt Nam dưới ách thống trị của thực dân Pháp

2. Nội dung chính

Phân tích sự khác biệt giữa "kiến" và "người" trong xã hội nông thôn
"Kiến" đại diện cho những người dân nghèo khổ, bị áp bức, bóc lột
"Người" đại diện cho giai cấp thống trị, giàu có, quyền lực
Khẳng định sự bất công, chênh lệch giàu nghèo trong xã hội

3. Nghệ thuật

Ngôn ngữ: Chế Linh, hài hước, châm biếm
Biện pháp tu từ: So sánh, ẩn dụ, nhân hóa
Cách kể chuyện: Tự nhiên, sinh động

Kết luận: Tác phẩm "Kiến và Người" là một tác phẩm tiêu biểu của Nguyễn Công Hoan, thể hiện tài năng phân tích tâm lý nhân vật và phản ánh sâu sắc xã hội nông thôn Việt Nam trước Cách mạng.

Quảng cáo

Tác giả Kiến và Người

I. Tác giả

1. Nguyễn Công Hoan

a. Tiểu sử

Sinh năm: 1902
Mất năm: 1987
Quê quán: Nam Định
Phong cách: Chế Linh

b. Sự nghiệp văn học

Thể loại: Truyện ngắn, tiểu thuyết, phóng sự
Tác phẩm tiêu biểu: Bước đường cùng, Đêm tối, Ngồi luyện tập viết chữ với cụ Mẹo
Chủ đề: Phân tích tâm lý nhân vật, xã hội nông thôn Việt Nam trước Cách mạng

II. Tác phẩm "Kiến và Người"

1. Hoàn cảnh sáng tác

Thời điểm: Những năm 1930
Bối cảnh: Xã hội nông thôn Việt Nam dưới ách thống trị của thực dân Pháp

2. Nội dung chính

Phân tích sự khác biệt giữa "kiến" và "người" trong xã hội nông thôn
"Kiến" đại diện cho những người dân nghèo khổ, bị áp bức, bóc lột
"Người" đại diện cho giai cấp thống trị, giàu có, quyền lực
Khẳng định sự bất công, chênh lệch giàu nghèo trong xã hội

3. Nghệ thuật

Ngôn ngữ: Chế Linh, hài hước, châm biếm
Biện pháp tu từ: So sánh, ẩn dụ, nhân hóa
Cách kể chuyện: Tự nhiên, sinh động

Tác phẩm

Tác phẩm Kiến và người

1. Thể loại, phương thức biểu đạt

- Thể loại: Truyện ngắn

- Phương thức biểu đạt: Tự sự kết hợp biểu cảm

2. Hoàn cảnh xuất xứ của tác phẩm

- Truyện ngắn “Kiến và người” in trong Tạp chí Đất Quảng

3. Nội dung chính

Tác phẩm Kiến và người kể về là câu chuyện của sự đấu tranh môi trường sống giữa một gia đình và loài kiến, và con người sẽ không thể chiến thắng nếu như xâm chiếm môi trường sống của các loài trong tự nhiên.

4. Nghệ thuật

- Khắc họa chân thực thiên nhiên và con người

- Ngôn ngữ truyện gần gũi và hấp dẫn

Sơ đồ tư duy Tác phẩm Kiến và người

Tác phẩm Kiến và Người

I. Tác giả
- 1. Nguyễn Khuyến
  - Sinh năm 1835, mất năm 1909
  - Quê: Nam Định
  - Hiệu: Thanh Tâm
  - Là nhà thơ lớn của văn học Việt Nam
  - Phong cách: Châm biếm, trào phúng, gần gũi, giản dị
II. Hoàn cảnh sáng tác
- Thời kỳ Pháp thuộc, xã hội rối ren, bất ổn
- Thể hiện thái độ châm biếm, mỉa mai thực tế xã hội
III. Nội dung chính
- 1. Miêu tả cuộc sống của kiến
  - Siêng năng, cần cù, xây tổ, chuẩn bị cho mùa đông
  - Tổ chức, kỷ luật, tinh thần tập thể cao
- 2. Miêu tả cuộc sống của người
  - Lười biếng, sống vô trách nhiệm, không chuẩn bị cho tương lai
  - Ham chơi, hưởng thụ, không quan tâm đến công việc
- 3. Sự đối lập giữa kiến và người
  - Kiến: Tích cực, chủ động, có kế hoạch
  - Người: Tiêu cực, ỷ lại, sống buông thả
- 4. Ý nghĩa biểu tượng
  - Kiến: Đại diện cho những người lao động chân chính, cần cù
  - Người: Đại diện cho những kẻ lười biếng, sống vô ích
IV. Nghệ thuật
- 1. Sử dụng lối viết
  - Châm biếm, trào phúng
  - So sánh, đối chiếu
- 2. Ngôn ngữ
  - Gần gũi, giản dị, hài hước
  - Sử dụng nhiều từ láy, từ tượng hình
- 3. Bố cục
  - Hợp lý, chặt chẽ
  - Phát triển theo trình tự: Miêu tả kiến -> Miêu tả người -> Đối lập -> Ý nghĩa
V. Giá trị của tác phẩm
- 1. Giá trị nội dung
  - Khuyến khích tinh thần lao động, cần cù
  - Phê phán thói lười biếng, sống vô trách nhiệm
  - Đề cao tinh thần tập thể, tổ chức
- 2. Giá trị nghệ thuật
  - Sử dụng thành công các biện pháp tu từ
  - Ngôn ngữ độc đáo, hài hước

Kết luận: Tác phẩm "Kiến và Người" là một bài thơ châm biếm sâu sắc, thể hiện thái độ phê phán thói lười biếng của con người và ca ngợi tinh thần cần cù của loài kiến.